{"id":1183,"date":"2017-11-01T08:35:00","date_gmt":"2017-11-01T07:35:00","guid":{"rendered":"https:\/\/archeologia.t33.pl\/2017\/11\/01\/listopad-2017\/"},"modified":"2023-01-16T11:19:18","modified_gmt":"2023-01-16T10:19:18","slug":"listopad-2017","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/zabytek-miesiaca\/zabytek-miesiaca-archiwum-2017\/listopad-2017\/","title":{"rendered":"LISTOPAD 2017"},"content":{"rendered":"

\"plakat<\/p>\n

Kartusz trumienny Johana Heinricha Cnefeliusa<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

 <\/strong>
Kartusz trumienny Johana Heinricha Cnefeliusa, zmar\u0142ego w 1761 roku nauczyciela ze szko\u0142y \u015bw. Piotra i Paw\u0142a w Gda\u0144sku.
W pa\u017adzierniku 2003 roku, podczas bada\u0144 archeologicznych we wn\u0119trzu ko\u015bcio\u0142a \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy w Gda\u0144sku, tu\u017c pod p\u0142ytami posadzki, odkryto s\u0142abo zachowany poch\u00f3wek osoby doros\u0142ej. Zmar\u0142y pochowany zosta\u0142 w trumnie o przekroju sze\u015bciok\u0105tnym, z wysokim wiekiem zdobionym  nabitymi na bokach cienkimi, profilowanymi listwami. Ca\u0142a zewn\u0119trzna p\u0142aszczyzna trumny pomalowana by\u0142a na jednolity czarny kolor. Wieko i skrzynia by\u0142y do\u015b\u0107 mocno zniszczone, zapadni\u0119te i przemieszczone. Wewn\u0105trz trumny, na warstwie wi\u00f3r\u00f3w, spoczywa\u0142 szkielet m\u0119\u017cczyzny u\u0142o\u017cony na plecach, z ko\u015b\u0107mi ramion przylegaj\u0105cymi r\u00f3wnolegle do tu\u0142owia i przedramionami zgi\u0119tymi w \u0142okciach. Na czaszce zachowa\u0142y si\u0119 w\u0142osy si\u0119gaj\u0105ce ramion, z kr\u00f3tk\u0105, r\u00f3wno \u015bci\u0119t\u0105 grzywk\u0105.
Najciekawszym zabytkiem odkrytym przy zmar\u0142ym by\u0142 metalowy kartusz, pierwotnie przymocowany do wieka trumny za pomoc\u0105 siedmiu gwo\u017adzi \u017celaznych, kt\u00f3ry w wyniku destrukcji skrzyni osun\u0105\u0142 si\u0119 do jej wn\u0119trza.
Zabytek wyt\u0142oczony by\u0142 w mosi\u0119\u017cnej, posrebrzanej blasze. Jego zewn\u0119trzna kraw\u0119d\u017a by\u0142a nieregularna, uformowana technik\u0105 repusowania w ro\u015blinno-wolutowe wzory. Po\u015brodku kartusza znajdowa\u0142a si\u0119 lekko wypuk\u0142a p\u0142aszczyzna z wygrawerowan\u0105 inskrypcj\u0105: <\/p>\n

Johann Heinrich Cnefelius<\/em>
gebohren Anno 1716 20 Julii<\/em>
gestorben Anno 1761 27 May<\/span><\/em>
Mein Jesus Lebt was soll ich sterben<\/span><\/em>
Hier steht mein Haupt und triumphiert.<\/span><\/em>
So mu\u00df ich ja das Leben erben,<\/em>
Weil Noth und Tod die Macht verliert.<\/span><\/em>
Weg Tra\u00fcrigkeit vergn\u00fcging hier<\/span><\/em>
Mein Jesus lebt das Grab ist leer<\/span><\/em><\/p>\n

Pierwsze trzy wersy informowa\u0142y kim by\u0142 zmar\u0142y, kiedy si\u0119 urodzi\u0142 i zmar\u0142. Kolejne zidentyfikowano jako pierwsz\u0105 zwrotk\u0119 hymnu lutera\u0144skiego autorstwa zmar\u0142ego w 1737 roku. Benjamina Schmolcka, \u015bl\u0105skiego, ewangelickiego teologa, poety i jednego z najwybitniejszych tw\u00f3rc\u00f3w pie\u015bni ko\u015bcielnych okresu baroku. Dzi\u0119ki odczytaniu nazwiska i imion zmar\u0142ego uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107, \u017ce jest to zmar\u0142y w wieku 44 lat Johann Heinrich Cnefelius, nauczyciel w szkole przy ko\u015bciele \u015bw. Piotra i Paw\u0142a.
Umieszczanie na trumnach szyld\u00f3w identyfikuj\u0105cych zmar\u0142ego zacz\u0119to praktykowa\u0107 pocz\u0105wszy od XVI wieku. Pocz\u0105tkowo napisy takie wykonywano za pomoc\u0105 \u0107wiek\u00f3w, kt\u00f3rych koliste g\u0142\u00f3wki budowa\u0142y poszczeg\u00f3lne litery. Z czasem szyldy przybra\u0142y form\u0119 p\u0142yt wycinanych z blachy br\u0105zowej, niejednokrotnie bogato dekorowanych, na kt\u00f3rych opr\u00f3cz zwyczajowych informacji o zmar\u0142ym umieszczano r\u00f3wnie\u017c inwokacje o charakterze religijnym. <\/p>\n

Zabytek prezentowany jest w holu Muzeum przy ul. Mariackiej 25\/26.<\/strong><\/p>\n

Kurator: Ewa Trawicka
Autor tekstu: Ewa Trawicka
Foto: Lech Trawicki
Opracowanie graficzne: Lidia Nadolska<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kartusz trumienny Johana Heinricha Cnefeliusa<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":1182,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"class_list":["post-1183","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zabytek-miesiaca-archiwum-2017"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1183","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1183"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1183\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1182"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1183"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1183"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1183"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}