{"id":1255,"date":"2018-03-01T10:50:48","date_gmt":"2018-03-01T09:50:48","guid":{"rendered":"https:\/\/archeologia.t33.pl\/2018\/03\/01\/marzec-2018\/"},"modified":"2023-01-16T11:19:20","modified_gmt":"2023-01-16T10:19:20","slug":"marzec-2018","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/zabytek-miesiaca\/zabytek-miesiaca-archiwum-2018\/marzec-2018\/","title":{"rendered":"MARZEC 2018"},"content":{"rendered":"

\"plakat<\/p>\n

Narz\u0119dzie czy bro\u0144? Tajemniczy przedmiot z latryny.<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n


<\/strong>
Podczas bada\u0144 archeologicznych w Gda\u0144sku, w roku 2008, na jednej z dzia\u0142ek przy ul. Szafarnia, wydobyto z dawnej latryny \u015bwietnie zachowany trzonek drewniany \u2013 uchwyt nieokre\u015blonego narz\u0119dzia lub broni. Znalezisko datowano na XVI\/XVII wiek.
Przesz\u0142o p\u00f3\u0142metrowy przedmiot zachowa\u0142 si\u0119 niemal w idealnym stanie. Brak cz\u0119\u015bci pracuj\u0105cej powoduje jednak, \u017ce nie mo\u017cna ze stuprocentow\u0105 pewno\u015bci\u0105 stwierdzi\u0107 jak\u0105 pierwotnie pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119. G\u00f3rna cz\u0119\u015b\u0107 uchwytu ma przekr\u00f3j tr\u00f3jk\u0105tny z zaokr\u0105glonym wierzcho\u0142kiem, co sugeruje, \u017ce ucho osadzonego na nim \u017celazica mia\u0142o zbli\u017con\u0105 form\u0119, charakterystyczn\u0105 dla siekier i topor\u00f3w.
Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje spos\u00f3b w jaki ozdobiono trzonek. Wzd\u0142u\u017c grzbietu ci\u0105gn\u0105 si\u0119 dwie wyci\u0119te, symetryczne linie, mi\u0119dzy kt\u00f3rymi wida\u0107 niedoko\u0144czony w\u0105tek krzy\u017cuj\u0105cych si\u0119 sko\u015bnie \u017c\u0142obie\u0144 i naci\u0119\u0107. W g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci, tu\u017c pod osad\u0105 \u017cele\u017aca, przybito dwa krzy\u017cuj\u0105ce si\u0119 pasy \u017celaznych \u0107wiek\u00f3w, w dolnej natomiast pojedyncz\u0105 lini\u0119 wykonan\u0105 w tej samej technice. Podstawa trzonka wzmocniona jest a\u017curowym, cylindrycznym okuciem uformowanym z pasa blachy o\u0142owianej. Do po\u0142owy d\u0142ugo\u015bci okucie zdobione jest dookolnymi, niesymetrycznie rozmieszczonymi liniami rytymi, powy\u017cej za\u015b wykonano trzy szersze, symetryczne pasy wype\u0142nione g\u0119sto otworami w kszta\u0142cie liter X i V.
Obecno\u015b\u0107 zdobie\u0144 oraz relatywnie niewielki przekr\u00f3j trzonka przemawiaj\u0105 raczej za teori\u0105, \u017ce omawiany przedmiot stanowi\u0142 pierwotnie uchwyt jakiego\u015b rodzaju broni obuchowej, by\u0107 mo\u017ce niewielkiego toporka lub nadziaka. W trakcie bada\u0144 wykopaliskowych na terenie Gda\u0144ska znaleziono du\u017co narz\u0119dzi z zachowanymi uchwytami drewnianymi z omawianego okresu, jednak \u017cadne z nich nie by\u0142y zdobione w taki spos\u00f3b. Na broni obecno\u015b\u0107 zdobie\u0144 jest du\u017co powszechniejsza, zw\u0142aszcza w przypadku egzemplarzy paradnych.<\/p>\n

Zabytek prezentowany jest w holu Muzeum przy ul. Mariackiej 25\/26.<\/strong>
 <\/strong>
Kurator: Marek Kuik
Autorzy tekstu: Marek Kuik
Foto: Joanna Szmit
Opracowanie graficzne: Lidia Nadolska<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Narz\u0119dzie czy bro\u0144? Tajemniczy przedmiot z latryny.<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":1254,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[58],"tags":[],"class_list":["post-1255","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zabytek-miesiaca-archiwum-2018"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1255","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1255"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1255\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1254"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1255"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1255"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1255"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}