{"id":1411,"date":"2018-08-02T06:45:02","date_gmt":"2018-08-02T04:45:02","guid":{"rendered":"https:\/\/archeologia.t33.pl\/2018\/08\/02\/sierpien-2018\/"},"modified":"2023-01-16T11:19:22","modified_gmt":"2023-01-16T10:19:22","slug":"sierpien-2018","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/zabytek-miesiaca\/zabytek-miesiaca-archiwum-2018\/sierpien-2018\/","title":{"rendered":"SIERPIE\u0143 2018"},"content":{"rendered":"

\"\u015awi\u0119ta\u015awi\u0119ta Wilgefortis \u2013 kobieta (z brod\u0105) na krzy\u017cu<\/strong><\/h1>\n

<\/p>\n

W Niemczech jest znana pod imieniem Kumeris (Cumeris) b\u0105d\u017a K\u00fcmmernis, w Holandii jako Sint (Sente) Ontkommer oraz Onkomena, w Skandynawii \u2013 Onkomena, w Czechach \u2013 Starostka, a w krajach roma\u0144skich jako \u015bw. Eutropia lub Liberata. Jej wspomnienie obchodzono 20 lipca. Imi\u0119 \u015bwi\u0119tej powsta\u0142o z po\u0142\u0105czenia dw\u00f3ch \u0142aci\u0144skich s\u0142\u00f3w: virgo<\/em> (dziewica) oraz fortis <\/em>(silna). Autentyczno\u015b\u0107 tej \u015bwi\u0119tej jest obecnie kwestionowana przez Ko\u015bci\u00f3\u0142, lecz niegdy\u015b jej kult by\u0142 popularny w ca\u0142ej \u015bredniowiecznej Europie.<\/p>\n

Zgodnie z legend\u0105 Wilgefortis mia\u0142a by\u0107 chrze\u015bcijank\u0105, c\u00f3rk\u0105 kr\u00f3la Luzytanii, kt\u00f3ry chcia\u0142 j\u0105 wyda\u0107 za poganina. Po odmowie zosta\u0142a zamkni\u0119ta w lochu, gdzie \u017carliwie modli\u0142a si\u0119 o ratunek przed niechcianym zwi\u0105zkiem, jako \u017ce \u015blubowa\u0142a swoje dziewictwo Chrystusowi. Rankiem okaza\u0142o si\u0119, \u017ce sta\u0142 si\u0119 cud i wyros\u0142a jej broda. Niedosz\u0142y oblubieniec zrezygnowa\u0142 z takiej kandydatki na \u017con\u0119, a rozw\u015bcieczony ojciec kaza\u0142 dziewczyn\u0119 ukrzy\u017cowa\u0107. W taki spos\u00f3b \u015bwi\u0119ta sta\u0142a si\u0119 patronk\u0105 uciemi\u0119\u017conych kobiet i co ciekawe, tak\u017ce muzykant\u00f3w. To ostatnie mia\u0142o zwi\u0105zek z innym podaniem, kt\u00f3re g\u0142osi\u0142o, i\u017c pewnego dnia pod s\u0142awnym krucyfiksem z miasta Lukka w Toskanii usiad\u0142 grajek i z ca\u0142ego serca zagra\u0142 tak pi\u0119knie do znajduj\u0105cej si\u0119 na krzy\u017cu rze\u017aby Chrystusa ubranego w bogate, kr\u00f3lewskie szaty, \u017ce ten z wdzi\u0119czno\u015bci zrzuci\u0142 mu w darze srebrny but. Poniewa\u017c w czasach \u015bredniowiecza Chrystus by\u0142 zazwyczaj ukazany jedynie w przepasce biodrowej, pojawi\u0142a si\u0119 teza, \u017ce na krzy\u017cu z Lukki znajdowa\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bnie \u015bw. Wilgefortis.<\/p>\n

Na Pomorzu Gda\u0144skim znajdziemy wyobra\u017cenie \u015bwi\u0119tej na \u015bredniowiecznych freskach katedry w Kwidzynie oraz w ko\u015bciele farnym pw. \u015bw. Mateusza w Nowym nad Wis\u0142\u0105, co wskazuje na popularno\u015b\u0107 tego kultu w p\u00f3\u0142nocnej Polsce w czasach zakonu krzy\u017cackiego.<\/p>\n

Z Gda\u0144ska znamy dwie plakietki pielgrzymie z wyobra\u017ceniem \u015bw. Wilgefortis na krzy\u017cu (GKPP 1013 i GKPP 961) s\u0105 to znaleziska unikatowe w skali \u015bwiatowej. Zabytki odkryto podczas bada\u0144 przy ulicach Szerokiej oraz \u017bytniej w Gda\u0144sku.<\/p>\n

Kurator: Henryk Paner<\/em>
Zdj\u0119cie: Krzysztof Wi\u0105cek<\/em>
Projekt graficzny: Beata M\u00fcller<\/em><\/p>\n

\n

Zabytek Miesi\u0105ca mo\u017cna zobaczy\u0107 na w\u0142asne oczy w Domu Przyrodnik\u00f3w przy ul. Mariackiej 25\/26 w Gda\u0144sku.<\/strong>
Mapa: https:\/\/archeologia.you2.pl\/archeologia_oddzialy\/dom-przyrodnikow\/ <\/a>
Godziny otwarcia: https:\/\/archeologia.you2.pl\/godziny-otwarcia\/ <\/a>
Zapraszamy!<\/p>\n

\n

 <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u015awi\u0119ta Wilgefortis \u2013 kobieta (z brod\u0105) na krzy\u017cu<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":1410,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[58],"tags":[],"class_list":["post-1411","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zabytek-miesiaca-archiwum-2018"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1411","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1411"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1411\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1410"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1411"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1411"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1411"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}