{"id":1679,"date":"2019-05-28T06:51:36","date_gmt":"2019-05-28T04:51:36","guid":{"rendered":"https:\/\/archeologia.t33.pl\/2019\/05\/28\/czerwiec-2019\/"},"modified":"2023-01-16T11:19:26","modified_gmt":"2023-01-16T10:19:26","slug":"czerwiec-2019","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/zabytek-miesiaca\/zabytek-miesiaca-archiwum-2019\/czerwiec-2019\/","title":{"rendered":"CZERWIEC 2019"},"content":{"rendered":"

\"ZabytekKamienie probiercze z cmentarzyska w Ciep\u0142em<\/strong><\/h2>\n

Prezentowane zabytki pochodz\u0105 z wyj\u0105tkowej nekropoli z okresu wczesno\u015bredniowiecznego w Ciep\u0142em. Cmentarzysko jest znane przede wszystkim z elitarnych poch\u00f3wk\u00f3w datowanych na pocz\u0105tek XI w., wyposa\u017conych w elementy uzbrojenia, oporz\u0105dzenia je\u017adzieckiego i inne luksusowe przedmioty.<\/p>\n

W dw\u00f3ch z siedmiu okaza\u0142ych grob\u00f3w (42 i 43\/2009) w\u015br\u00f3d element\u00f3w wyposa\u017cenia grobowego odkryto kamienne zabytki, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na kszta\u0142t okre\u015blono jako \u201eose\u0142ki\u201d, czyli przedmioty s\u0142u\u017c\u0105ce do ostrzenia narz\u0119dzi metalowych. Wykonane s\u0105 z drobnoziarnistego \u0142upku fyllitowego o barwie ciemnoszarej.<\/p>\n

Badania sk\u0142adu chemicznego \u201eose\u0142ek\u201d przeprowadzone w Centrum Nanotechnologii Politechniki Gda\u0144skiej przy u\u017cyciu mikroskopu skaningowego metod\u0105 SEM-EDS wykaza\u0142y na powierzchni \u201eose\u0142ki\u201d z grobu 42 obecno\u015b\u0107 metali szlachetnych i innych metali kolorowych. Z kolei zabytek z grobu 43 nie mia\u0142 podobnych \u015blad\u00f3w. Na jego powierzchni s\u0105 nieliczne pozosta\u0142o\u015bci \u017celaza, nie jest jednak w \u017caden spos\u00f3b wyrobiony, czego mo\u017cna by spodziewa\u0107 si\u0119 po ose\u0142ce. W zwi\u0105zku z tym istniej\u0105 dowody, \u017ce przedmioty te nie s\u0105 ose\u0142kami, lecz kamieniami probierczymi.<\/p>\n

Kamienie probiercze to przedmioty s\u0142u\u017c\u0105ce do oznaczenia pr\u00f3by metalu szlachetnego, przede wszystkim z\u0142ota i srebra. Na kamieniu probierczym wykonuje si\u0119 narys stopem z\u0142ota, srebra czy innego metalu, kt\u00f3rego pr\u00f3b\u0119 chce si\u0119 oznaczy\u0107. Ju\u017c po samej barwie mo\u017cliwe jest do\u015b\u0107 precyzyjne okre\u015blenie zawarto\u015bci metali w badanym stopie. Badanie na kamieniu probierczym jest najstarsz\u0105 metod\u0105 chemiczno-metalurgiczn\u0105 zwi\u0105zan\u0105 z jubilerstwem. Ten spos\u00f3b badania jako\u015bci metali i ich stop\u00f3w by\u0142 znany w staro\u017cytno\u015bci i \u015bredniowieczu.<\/p>\n

Odkrycie nowej funkcji \u201eose\u0142ek\u201d, zmieniaj\u0105ce ich znaczenie, jest r\u00f3wnie\u017c istotnym wska\u017anikiem wysokiej pozycji spo\u0142ecznej zmar\u0142ych pochowanych w grobach 42 i 43\/2009. Kamienie probiercze \u015bwiadcz\u0105 o dost\u0119pie do metali szlachetnych, a tak\u017ce o udziale w wymianie handlowej (w jednym z grob\u00f3w odkryto te\u017c wag\u0119 szalkow\u0105 z zestawem odwa\u017cnik\u00f3w) i zapewne w czynno\u015bciach fiskalnych na rzecz w\u0142adzy.<\/p>\n

Kurator: S\u0142awomir Wadyl<\/em>
Tekst: S\u0142awomir Wadyl<\/em>
Zdj\u0119cie: Joanna Szmit<\/em>
Opracowanie graficzne: Beata M\u00fcller<\/em><\/p>\n

\n

Zabytek Miesi\u0105ca mo\u017cna zobaczy\u0107 w Domu Przyrodnik\u00f3w<\/strong> przy ul. Mariackiej 25\/26 w Gda\u0144sku.<\/p>\n

Mapa: https:\/\/archeologia.you2.pl\/archeologia_oddzialy\/dom-przyrodnikow\/
<\/a>Godziny otwarcia: https:\/\/archeologia.you2.pl\/godziny-otwarcia\/<\/a><\/p>\n

Zapraszamy!<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kamienie probiercze z cmentarzyska w Ciep\u0142em Prezentowane zabytki pochodz\u0105 z wyj\u0105tkowej nekropoli z okresu wczesno\u015bredniowiecznego w Ciep\u0142em. Cmentarzysko jest znane przede wszystkim z elitarnych poch\u00f3wk\u00f3w datowanych na pocz\u0105tek XI w., wyposa\u017conych w elementy uzbrojenia, oporz\u0105dzenia je\u017adzieckiego i inne luksusowe przedmioty. W dw\u00f3ch z siedmiu okaza\u0142ych grob\u00f3w (42 i 43\/2009) w\u015br\u00f3d element\u00f3w wyposa\u017cenia grobowego odkryto kamienne […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":1678,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-1679","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zabytek-miesiaca-archiwum-2019"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1679","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1679"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1679\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1678"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1679"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1679"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1679"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}