{"id":1778,"date":"2019-09-30T10:43:17","date_gmt":"2019-09-30T08:43:17","guid":{"rendered":"https:\/\/archeologia.t33.pl\/2019\/09\/30\/pazdziernik-2019\/"},"modified":"2023-01-16T11:19:28","modified_gmt":"2023-01-16T10:19:28","slug":"pazdziernik-2019","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/zabytek-miesiaca\/zabytek-miesiaca-archiwum-2019\/pazdziernik-2019\/","title":{"rendered":"PA\u0179DZIERNIK 2019"},"content":{"rendered":"

Dzbany z gda\u0144skiej tawerny<\/strong><\/h2>\n

\"DzbanyW obr\u0119bie \u015bredniowiecznego portu gda\u0144skiego w XIV\u2013XVI wieku funkcjonowa\u0142y liczne tawerny, goszcz\u0105ce przybywaj\u0105cych do Gda\u0144ska \u017ceglarzy i kupc\u00f3w. To tam odpoczywali podr\u00f3\u017cni wracaj\u0105cy z zamorskich podr\u00f3\u017cy. Tam kupcy oblewali \u015bwie\u017co zawarte kontrakty. Tam\u017ce przy d\u017awi\u0119kach skocznej muzyki bra\u0107 marynarska przepija\u0142a dopiero co zarobione wyp\u0142aty. <\/p>\n

Opowie\u015b\u0107 bior\u0105c\u0105 pocz\u0105tek w tawernie przy Mo\u015bcie Krowim podaje legenda o Skwierku, kt\u00f3ry dzi\u0119ki grze na skrzypcach uszed\u0142 z \u017cyciem przed brytanami pilnuj\u0105cymi noc\u0105 Wyspy Spichrz\u00f3w. Podobna tawerna funkcjonowa\u0142a zapewne w XV w. na mo\u015bcie przed Bram\u0105 Kogi, wznosz\u0105c\u0105 si\u0119 w\u00f3wczas w miejscu obecnej Zielonej Bramy. Potwierdzaj\u0105 to wyniki bada\u0144 archeologicznych prowadzonych w latach 2000\u20132002 w piwnicach Zielonej Bramy, gdzie w namu\u0142ach Mot\u0142awy natrafiono na sterty r\u00f3\u017cnego rodzaju dzban\u00f3w i kufli, wrzucanych niegdy\u015b z mostu do rzeki. <\/p>\n

Do szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105cych znalezisk nale\u017c\u0105 kamionkowe dzbany pochodz\u0105ce z nadre\u0144skiego Siegburga. W g\u0142\u0119bi Polski wyst\u0119puj\u0105 one rzadko, niemal wy\u0142\u0105cznie w zamo\u017cnych siedzibach rycerskich, zamkach i klasztorach. W \u015bredniowiecznym Gda\u0144sku, wzrastaj\u0105cym do roli najbogatszego portu nad Ba\u0142tykiem, kamionkowe dzbany by\u0142y w powszechnym u\u017cyciu. Moda na nadre\u0144sk\u0105 kamionk\u0119 panowa\u0142a zreszt\u0105 we wszystkich nadmorskich miastach nale\u017c\u0105cych, podobnie jak Gda\u0144sk, do zwi\u0105zku miast hanzeatyckich. Handel wyrobami kamionkowymi odbywa\u0142 si\u0119 z pewno\u015bci\u0105 drog\u0105 morsk\u0105, o czym przekonuj\u0105 szczeg\u00f3lnie liczne znaleziska z nawarstwie\u0144 Wyspy Spichrz\u00f3w, pe\u0142ni\u0105cej rol\u0119 przestrzeni magazynowej i prze\u0142adunkowej cz\u0119\u015bci towar\u00f3w sprowadzanych do Gda\u0144ska. <\/p>\n

U\u017cywane w \u015bredniowiecznym Gda\u0144sku naczynia kamionkowe to w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci naczynia sto\u0142owe z nadre\u0144skiego Siegburga, rzadziej z nadre\u0144skich warsztat\u00f3w w Langerwehe i Raeren. By\u0142y to najcz\u0119\u015bciej proste dzbany na falistych, rozgniatanych stopkach, zdobione jedynie \u017c\u0142obkami, wi\u0119ksze do podawania piwa i wina oraz mniejsze do picia; w tym: popularne smuk\u0142e dzbany typu Jakobakanne, baniaste dzbany z cylindryczn\u0105 szyjk\u0105, a tak\u017ce du\u017ce dzbany zasobowe i ma\u0142e czarki. W miar\u0119 bogacenia si\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w Gda\u0144ska w XIV w. importowane naczynia staj\u0105 si\u0119 powszechne, wypieraj\u0105c produkty miejscowe, czyli wypalane na siwo gliniane dzbany, kubki i pucharki. Pocz\u0105wszy od 2. po\u0142owy XV w. i pocz\u0105tku XVI w., proste kamionkowe naczynia do picia zaczynaj\u0105 traci\u0107 na popularno\u015bci. S\u0105 zast\u0119powane przez naczynia bardziej wyrafinowane, r\u00f3wnie\u017c kamionkowe, ale bogato zdobione aplikacjami plastycznymi. W zamo\u017cniejszych sferach popularno\u015b\u0107 zyskuj\u0105 szklane puchary i szklanice. <\/p>\n

Prezentowane naczynia to najbardziej typowe dzbany z kamionki siegburskiej z XIV i XV w. Oba cienko\u015bcienne, wytoczone z jasnej glinki i wypalone w temperaturze oko\u0142o 1300 stopni Celsjusza. Smuklejszy \u2013 typu Jakobakanne, o pojemno\u015bci 0,35 litra \u2013 s\u0142u\u017cy\u0142 najpewniej do picia wina; baniasty \u2013 o pojemno\u015bci oko\u0142o 1 litra \u2013 stanowi\u0142 rodzaj kufla do picia piwa. <\/p>\n

Kurator wystawy: Bogdan Ko\u015bci\u0144ski
Tekst: Bogdan Ko\u015bci\u0144ski
Zdj\u0119cia: Zofia Grunt
Opracowanie graficzne: Lidia Nadolska<\/p>\n

Zabytek Miesi\u0105ca mo\u017cna zobaczy\u0107 w Domu Przyrodnik\u00f3w przy ul. Mariackiej 25\/26 w Gda\u0144sku.<\/p>\n

\u2022 Mapa: https:\/\/archeologia.you2.pl\/archeologia_oddzialy\/dom-przyrodnikow\/
<\/a>\u2022 Godziny otwarcia: https:\/\/archeologia.you2.pl\/godziny-otwarcia\/<\/a><\/p>\n

Zapraszamy!<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dzbany z gda\u0144skiej tawerny W obr\u0119bie \u015bredniowiecznego portu gda\u0144skiego w XIV\u2013XVI wieku funkcjonowa\u0142y liczne tawerny, goszcz\u0105ce przybywaj\u0105cych do Gda\u0144ska \u017ceglarzy i kupc\u00f3w. To tam odpoczywali podr\u00f3\u017cni wracaj\u0105cy z zamorskich podr\u00f3\u017cy. Tam kupcy oblewali \u015bwie\u017co zawarte kontrakty. Tam\u017ce przy d\u017awi\u0119kach skocznej muzyki bra\u0107 marynarska przepija\u0142a dopiero co zarobione wyp\u0142aty. Opowie\u015b\u0107 bior\u0105c\u0105 pocz\u0105tek w tawernie przy Mo\u015bcie […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1777,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-1778","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zabytek-miesiaca-archiwum-2019"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1778","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1778"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1778\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1777"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1778"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1778"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1778"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}