{"id":1794,"date":"2019-10-31T08:53:15","date_gmt":"2019-10-31T07:53:15","guid":{"rendered":"https:\/\/archeologia.t33.pl\/2019\/10\/31\/listopad-2019\/"},"modified":"2023-01-16T11:19:28","modified_gmt":"2023-01-16T10:19:28","slug":"listopad-2019","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/zabytek-miesiaca\/zabytek-miesiaca-archiwum-2019\/listopad-2019\/","title":{"rendered":"LISTOPAD 2019"},"content":{"rendered":"

Gwizdek pielgrzymi z XV wieku<\/strong><\/h2>\n

\"MAGUnikatowy w skali \u015bwiatowej \u015bredniowieczny gwizdek pielgrzymi (GKPP 1168) pochodzi z wykopalisk gda\u0144skich. Jest doskonale zachowany i zdobiony plastycznymi skrzyde\u0142kami, a w dodatku nadal gwi\u017cd\u017ce. Tu\u017c nad otworem akustycznym znajduje si\u0119 ruchomy wiatraczek, za\u015b pod spodem gwizdka \u2013sztywne k\u00f3\u0142ko do zawieszania.<\/p>\n

Gwizdki pielgrzymie produkowano w wielu \u015bredniowiecznych sanktuariach. Bywa\u0142y pami\u0105tkami z odbytej pielgrzymki, podobnie jak rogi czy dzwoneczki, a tak\u017ce upominkami dla dzieci. Gwizdk\u00f3w u\u017cywano przede wszystkim do popularnych praktyk religijnych (szczeg\u00f3lnie w trakcie procesji), ale te\u017c do odstraszania \u017car\u0142ocznego ptactwa na polach uprawnych oraz do odp\u0119dzania z\u0142ych duch\u00f3w. \u015aredniowieczni ludzie wierzyli, \u017ce w przenikliwych d\u017awi\u0119kach gwizdk\u00f3w zawarte s\u0105 moce z sanktuari\u00f3w i relikwii.<\/p>\n

Z roku 1407 pochodzi wzmianka o zachowaniu pielgrzym\u00f3w:<\/p>\n

[\u2026] Swymi \u015bpiewami, gwizdkami<\/strong>, dzwonkami z Canterbury, szczekaniem swoich ps\u00f3w czyni\u0105 wi\u0119cej ha\u0142asu, ni\u017c gdyby kr\u00f3l przyby\u0142 tutaj z daleka ze wszystkimi swymi fanfarami i minstrelami…<\/em><\/p>\n

<\/em>Gwizdek kupiony w sanktuarium i po\u015bwi\u0119cony przy okazji religijnych ceremonia\u0142\u00f3w m\u00f3g\u0142 skuteczniej pe\u0142ni\u0107 funkcje apotropaiczne (magicznie chroni\u0107 przed z\u0142em). Wydaje si\u0119, \u017ce ten atrybut pielgrzyma by\u0142 najbardziej popularny w Anglii oraz w obecnych krajach Beneluksu; nie znamy go z odkry\u0107 archeologicznych na terenie Niemiec. Dotychczasowe znaleziska gwizdk\u00f3w pielgrzymich w Europie w \u0142\u0105cznej liczbie oko\u0142o 50 egzemplarzy koncentruj\u0105 si\u0119 na terenie Francji, Anglii, Holandii oraz Belgii. W Gda\u0144sku natomiast odkryto 13 \u015bredniowiecznych gwizdk\u00f3w pielgrzymich, wszystkie w rejonie dawnego portu, czyli na Wyspie Spichrz\u00f3w (8 egz.), z czego a\u017c 7 przy ul. Jaglanej 3\/5, na Starym Przedmie\u015bciu (4) oraz Szafarni (1).<\/p>\n

Jedyn\u0105 analogi\u0105 dla znaleziska z Gda\u0144ska jest gwizdek z Pary\u017ca, tak\u017ce datowany na XV wiek i wyposa\u017cony w wiatraczek kr\u0119c\u0105cy si\u0119 podczas dmuchania w instrument. Jednak tylko zabytek z Gda\u0144ska zachowa\u0142 si\u0119 tak doskonale i nadal gwi\u017cd\u017ce.<\/p>\n

Kurator wystawy: dr Henryk Paner
Tekst: dr Henryk Paner
Zdj\u0119cia: Adam Kamrowski
Opracowanie graficzne: Lidia Nadolska<\/p>\n

\n

Zabytek Miesi\u0105ca mo\u017cna zobaczy\u0107 w Domu Przyrodnik\u00f3w przy ul. Mariackiej 25\/26 w Gda\u0144sku.<\/strong><\/p>\n

\u2022 Mapa: https:\/\/archeologia.you2.pl\/archeologia_oddzialy\/dom-przyrodnikow\/<\/a><\/p>\n

\u2022 Godziny otwarcia: https:\/\/archeologia.you2.pl\/godziny-otwarcia\/<\/a><\/p>\n

Zapraszamy!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gwizdek pielgrzymi z XV wieku Unikatowy w skali \u015bwiatowej \u015bredniowieczny gwizdek pielgrzymi (GKPP 1168) pochodzi z wykopalisk gda\u0144skich. Jest doskonale zachowany i zdobiony plastycznymi skrzyde\u0142kami, a w dodatku nadal gwi\u017cd\u017ce. Tu\u017c nad otworem akustycznym znajduje si\u0119 ruchomy wiatraczek, za\u015b pod spodem gwizdka \u2013sztywne k\u00f3\u0142ko do zawieszania. Gwizdki pielgrzymie produkowano w wielu \u015bredniowiecznych sanktuariach. Bywa\u0142y pami\u0105tkami […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":1793,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-1794","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zabytek-miesiaca-archiwum-2019"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1794","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1794"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1794\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1793"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1794"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1794"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1794"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}