{"id":1955,"date":"2020-07-30T10:12:41","date_gmt":"2020-07-30T08:12:41","guid":{"rendered":"https:\/\/archeologia.t33.pl\/?p=1955"},"modified":"2023-01-16T11:19:30","modified_gmt":"2023-01-16T10:19:30","slug":"sierpien-2020","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/zabytek-miesiaca\/zabytek-miesiaca-archiwum-2020\/sierpien-2020\/","title":{"rendered":"SIERPIE\u0143 2020"},"content":{"rendered":"

Talerz ze strumienia<\/strong><\/h2>\n

\"\"Talerz pochodzi ze \u015brodkowych Niemiec, a dok\u0142adnie \u2013 z landu Hesja. Tego typu naczynia wytwarzano na du\u017c\u0105 skal\u0119 w warsztatach garncarskich nad rzek\u0105 Werr\u0105 (st\u0105d okre\u015blenie: \u201eceramika typu Werra\u201d). Gotowe wyroby transportowano rzekami Werr\u0105 i Wezer\u0105 do portu w Bremie. Stamt\u0105d dociera\u0142y statkami do nadmorskich region\u00f3w basenu Morza Ba\u0142tyckiego i Morza P\u00f3\u0142nocnego. Trafia\u0142y r\u00f3wnie\u017c do Nowej Anglii i holenderskich kolonii w Azji Wschodniej. Naczynia te by\u0142y popularne w rejonach przybrze\u017cnych, rzadko znajduje si\u0119 je w g\u0142\u0119bi l\u0105du.<\/p>\n

W Gda\u0144sku ceramika typu Werra by\u0142a popularna w\u015br\u00f3d zamo\u017cnych mieszczan. Przyjmowa\u0142a r\u00f3\u017cne formy, najcz\u0119\u015bciej by\u0142y to: talerze, misy, kubki, kufle, dzbany, a nawet p\u0142ytki \u015bcienne. Naczynia spe\u0142nia\u0142y funkcje dekoracyjne, ale te\u017c u\u017cytkowe \u2013 s\u0142u\u017cy\u0142y do podawania \u017cywno\u015bci.<\/p>\n

Szczyt popularno\u015bci ceramiki typu Werra przypada na lata 1580\u20131630. Wiadomo to dzi\u0119ki temu, \u017ce na naczyniach, obok centralnej kompozycji zdobniczej, malowano ci\u0105g cyfr uk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 w dat\u0119. Ten charakterystyczny zwyczaj m\u00f3g\u0142 mie\u0107 znaczenie symboliczne lub pami\u0105tkowe dla \u00f3wczesnych nabywc\u00f3w. W ekspozycyjnej cz\u0119\u015bci naczynia malowano np. portrety, motywy mitologiczne, alegorie, zwierz\u0119ta, sceny biblijne czy rodzajowe.<\/p>\n

W Gda\u0144sku zachowa\u0142o si\u0119 wiele fragment\u00f3w tego typu ceramiki. Cz\u0119\u015b\u0107 naczy\u0144 uda\u0142o si\u0119 zrekonstruowa\u0107 \u2013 mo\u017cna je ogl\u0105da\u0107 na wystawie w Muzeum Archeologicznym.<\/p>\n

Prezentowany zabytek odkryto w trakcie bada\u0144 archeologicznych na boisku mi\u0119dzy Pa\u0142acem M\u0142odzie\u017cy a Podwalem Przedmiejskim. W p\u00f3\u017anym \u015bredniowieczu znajdowa\u0142a si\u0119 tam fosa wewn\u0119trzna, przylegaj\u0105ca bezpo\u015brednio do muru obronnego, tzw. niskiego. W drugiej po\u0142owie XVI stulecia ten odcinek fos miejskich zosta\u0142 zasypany. Jeszcze w XVII w. osta\u0142 si\u0119 ciek s\u0142u\u017c\u0105cy jako zbiornik wodny dla bielnik\u00f3w (zajmuj\u0105cych si\u0119 wybielaniem tkanin). Talerz wydobyto w\u0142a\u015bnie z torfowej warstwy b\u0119d\u0105cej pozosta\u0142o\u015bci\u0105 dawnego strumienia.<\/p>\n

W lustrze talerza ukazano syren\u0119, a obok niej dat\u0119: 1618 r. Mityczna p\u00f3\u0142 kobieta, p\u00f3\u0142 ryba zosta\u0142a przedstawiona w popularnym w\u00f3wczas stylu groteskowym, \u0142\u0105cz\u0105cym pi\u0119kno z brzydot\u0105. Malunek wykonano technik\u0105 sgraffito. Najpierw na jasnobr\u0105zowym tle namalowano bia\u0142\u0105 posta\u0107 z br\u0105zowymi w\u0142osami. Nast\u0119pnie artysta wyry\u0142 kontur syreny. W uniesionej prawej r\u0119ce nimfa trzyma ma\u0142e lustro. To popularny motyw w sztuce europejskiej od czas\u00f3w \u015bredniowiecza: syrena jako kusicielka, budz\u0105ca grzech po\u017c\u0105dania.<\/p>\n

Bordiura zdobi\u0105ca ko\u0142nierz talerza wype\u0142niona jest ciemnobr\u0105zow\u0105 farb\u0105, na kt\u00f3rej namalowano bia\u0142ym kolorem wij\u0105c\u0105 si\u0119 winoro\u015bl. Na talerzu wida\u0107 swobodne poci\u0105gni\u0119cia p\u0119dzla szkliwem barwy zielonej i bladoniebieskiej, podkre\u015blaj\u0105ce zwi\u0105zek z wod\u0105. Talerz wykonano z gliny wypalonej na czerwono, pokrytej od wewn\u0105trz szkliwem o\u0142owiowym.<\/p>\n

Kurator wystawy i autor tekstu: Marcin Jagusiak
\n<\/em><\/span>Rekonstrukcja i retusz farbami: Agata \u015awi\u0105tek-Kowalczyk
\nZdj\u0119cie zabytku: Zofia Grunt
\nOpracowanie graficzne: Lidia Nadolska
\n<\/em>Redakcja:\u00a0Marcin Fedoruk
\n<\/em><\/p>\n

\n

Zabytek Miesi\u0105ca jest wystawiony w Domu Przyrodnik\u00f3w<\/strong> przy ul. Mariackiej 25\/26 w Gda\u0144sku.
\nZapraszamy do zwiedzania!<\/p>\n

\u2022 mapa:\u00a0https:\/\/archeologia.you2.pl\/archeologia_oddzialy\/dom-przyrodnikow\/<\/a>
\n\u2022 godziny otwarcia:\u00a0https:\/\/archeologia.you2.pl\/godziny-otwarcia\/<\/a><\/p>\n

","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Talerz ze strumienia Talerz pochodzi ze \u015brodkowych Niemiec, a dok\u0142adnie \u2013 z landu Hesja. Tego typu naczynia wytwarzano na du\u017c\u0105 skal\u0119 w warsztatach garncarskich nad rzek\u0105 Werr\u0105 (st\u0105d okre\u015blenie: \u201eceramika typu Werra\u201d). Gotowe wyroby transportowano rzekami Werr\u0105 i Wezer\u0105 do portu w Bremie. Stamt\u0105d dociera\u0142y statkami do nadmorskich region\u00f3w basenu Morza Ba\u0142tyckiego i Morza P\u00f3\u0142nocnego. […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":12860,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[115],"tags":[],"class_list":["post-1955","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zabytek-miesiaca-archiwum-2020"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1955","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1955"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1955\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12860"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1955"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1955"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1955"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}