{"id":25098,"date":"2024-05-31T09:47:31","date_gmt":"2024-05-31T07:47:31","guid":{"rendered":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/?p=25098"},"modified":"2024-07-02T13:00:58","modified_gmt":"2024-07-02T11:00:58","slug":"klucz-do-klasztorka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/zabytek-miesiaca\/zabytek-miesiaca-archiwum-2024\/klucz-do-klasztorka\/","title":{"rendered":"Klucz do Klasztorka. Zabytek Miesi\u0105ca MAG – czerwiec 2024"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Klasztorek to nazwa malowniczej wsi w wojew\u00f3dztwie pomorskim, powiecie kwidzy\u0144skim, gminie Gardeja. Historia spo\u0142eczno\u015bci, kt\u00f3re zamieszkiwa\u0142y ten teren, jest d\u0142uga i zr\u00f3\u017cnicowana: si\u0119ga a\u017c do IV\/V wieku.<\/h2>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Osadnicy pojawili si\u0119 najpierw na dw\u00f3ch wyspach jeziora Klasztornego, a p\u00f3\u017aniej tak\u017ce na p\u00f3\u0142wyspie, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 miejscem przepraw. W tych trzech lokalizacjach archeolodzy prowadzili badania w latach 1965\u20131970 (badali w\u00f3wczas pogranicze s\u0142owia\u0144sko-pruskie). Badaniami kierowa\u0142a El\u017cbieta Choi\u0144ska-Bochdan. Naukowcy ustalili, \u017ce jako pierwsza zosta\u0142a zasiedlona wyspa zachodnia, wi\u0119ksza (stanowisko nr 1), nast\u0119pnie wyspa wschodnia, mniejsza (stanowisko nr 3). Na obu wyspach odkryto pozosta\u0142o\u015bci po konstrukcjach mieszkaniowych i umocnieniach wznoszonych przez lokaln\u0105 ludno\u015b\u0107. Ich pochodzenie mo\u017cna datowa\u0107 prawdopodobnie na X\/XI wiek.<\/p>

Cho\u0107 zakres bada\u0144 by\u0142 maksymalnie szeroki, badacze wci\u0105\u017c odczuwali niedosyt wiedzy \u2013 sygnalizowali, \u017ce warto wr\u00f3ci\u0107 do Klasztorka.<\/p>

W 1995 roku Instytut Archeologii i Etnologii Uniwersytetu Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu zweryfikowa\u0142 wcze\u015bniejsze wyniki, przeprowadzaj\u0105c badania sonda\u017cowe w obr\u0119bie ca\u0142ego zespo\u0142u osadniczego.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"Klasztorek-mapa\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Choi\u0144ska-Bochdan E., Stankiewicz J., Wieczorkiewicz J. \u201eBadania archeologiczno-architektoniczne w klasztorku w latach 1965-1970\u201d [w:] \u201eZeszyty Naukowe Politechniki Gda\u0144skiej. Architektura\u201d, nr 18, Gda\u0144sk 1980, s. 141<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

W\u015br\u00f3d wielu artefakt\u00f3w pozyskanych w trakcie wykopalisk z lat 60. XX wieku na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje \u017celazny klucz<\/strong> \u2013 znaleziony na stanowisku nr 1, w obr\u0119bie relikt\u00f3w grodziska. Chronologicznie ten klucz wi\u0105\u017ce si\u0119 z pocz\u0105tkiem XIV wieku. W tym czasie grodzisko w Klasztorku zosta\u0142o umocnione: powsta\u0142y fosa i wa\u0142 zewn\u0119trzny.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Od zarania dziej\u00f3w klucze s\u0142u\u017cy\u0142y do tego samego: zabezpiecza\u0142y w\u0142asno\u015b\u0107 przed kradzie\u017c\u0105 i niepo\u017c\u0105danymi go\u015b\u0107mi. Przez wieki zmienia\u0142y si\u0119 forma, kszta\u0142t i wielko\u015b\u0107 kluczy, a tak\u017ce materia\u0142y, z jakich je wykonywano. \u015aredniowieczne klucze skonstruowane by\u0142y z trzech podstawowych element\u00f3w: uchwytu, trzonu (zwanego te\u017c lask\u0105) i pi\u00f3ra. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 metalowych narz\u0119dzi i przedmiot\u00f3w wytwarzali kowale, to oni wykuwali te\u017c k\u0142\u00f3dki i klucze.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Kowal, aut. Hans Schelhamer, 1451 r., ze zbior\u00f3w Stadtbibliothek im Bildungscampus N\u00fcrnberg<\/i><\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Zabytek z Klasztorka zachowa\u0142 si\u0119 do naszych czas\u00f3w w doskona\u0142ym stanie. Wykonano go z pe\u0142nego pr\u0119ta \u017celaznego. Ma charakterystyczny, romboidalny uchwyt w stylu gotyckim. Rozbudowane pi\u00f3ro, czyli cz\u0119\u015b\u0107 wk\u0142adana do zamka, wskazuje na z\u0142o\u017cony mechanizm zamykaj\u0105cy. Rozmiar i masywno\u015b\u0107 klucza z Klasztorka zdecydowanie przemawiaj\u0105 za tym, \u017ce u\u017cywano go do zamka drzwiowego. Nie wiadomo, gdzie dok\u0142adnie znajdowa\u0142 si\u0119 ten zamek. Mo\u017ce klucz s\u0142u\u017cy\u0142 do zamykania drzwi kt\u00f3rego\u015b budynku na wi\u0119kszej wyspie, a mo\u017ce do zamykania bram klasztoru lub ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3rego relikty odkryto na cyplu (w obr\u0119bie stanowiska nr 3).<\/p>

\u017belazne klucze odkrywa si\u0119 do\u015b\u0107 cz\u0119sto na \u015bredniowiecznych stanowiskach archeologicznych, zw\u0142aszcza na tych zwi\u0105zanych z osadnictwem miejskim. Jednak wiele podobnych kluczy jest uszkodzonych, z\u0142amanych albo mocno skorodowanych. Klucz z Klasztorka przetrwa\u0142 w wyj\u0105tkowo dobrym stanie<\/strong>, a dzi\u0119ki zabiegom konserwatorskim z\u0105b czasu nie naruszy go jeszcze przez d\u0142ugie lata.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Opracowanie merytoryczne i tekst: Katarzyna Patalon<\/em><\/strong>
<\/em>Redakcja j\u0119zykowa i sk\u0142ad: Marcin Fedoruk
<\/em>Zdj\u0119cia zabytku: Joanna Szmit<\/em>
<\/em>Projekt plakatu: Lidia Nadolska<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Klasztorek to nazwa malowniczej wsi w wojew\u00f3dztwie pomorskim, powiecie kwidzy\u0144skim, gminie Gardeja. Historia spo\u0142eczno\u015bci, kt\u00f3re zamieszkiwa\u0142y ten teren, jest d\u0142uga i zr\u00f3\u017cnicowana: si\u0119ga a\u017c do IV\/V wieku. Osadnicy pojawili si\u0119 najpierw na dw\u00f3ch wyspach jeziora Klasztornego, a p\u00f3\u017aniej tak\u017ce na p\u00f3\u0142wyspie, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 miejscem przepraw. W tych trzech lokalizacjach archeolodzy prowadzili badania w latach […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":25353,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[126],"tags":[],"class_list":["post-25098","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zabytek-miesiaca-archiwum-2024"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25098","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25098"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25098\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25353"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25098"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25098"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25098"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}