{"id":2566,"date":"2020-09-01T06:18:18","date_gmt":"2020-09-01T04:18:18","guid":{"rendered":"https:\/\/archeologia.t33.pl\/2020\/09\/01\/wrzesien-2020\/"},"modified":"2023-01-16T11:19:30","modified_gmt":"2023-01-16T10:19:30","slug":"wrzesien-2020","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/zabytek-miesiaca\/zabytek-miesiaca-archiwum-2020\/wrzesien-2020\/","title":{"rendered":"WRZESIE\u0143 2020"},"content":{"rendered":"

Latarnia z ulicy Toru\u0144skiej<\/strong><\/p>\n

\"LatarniaW 2011 roku, podczas bada\u0144 archeologicznych przy ul. Toru\u0144skiej w Gda\u0144sku, odkryto niezwyk\u0142y przedmiot. Zdeformowany i niekompletny, intrygowa\u0142 form\u0105 i r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105 materia\u0142\u00f3w, z jakich go wykonano. Dopiero po zako\u0144czeniu prac konserwatorskich okaza\u0142o si\u0119, \u017ce tajemniczy przedmiot to \u015bredniowieczna latarnia.
\nPrzeno\u015bne \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwiat\u0142a wyposa\u017cano zazwyczaj w os\u0142on\u0119 chroni\u0105c\u0105 p\u0142omie\u0144 \u015bwiecy lub knota zanurzonego w oleju przed zgaszeniem od wiatru czy deszczu. Wyci\u0119ty otw\u00f3r nakierowywa\u0142 \u015bwiat\u0142o, a specjalne mocowania u\u0142atwia\u0142y przenoszenie i zawieszanie. Obudowa latarni chroni\u0142a te\u017c przed przypadkowym zapr\u00f3szeniem ognia. By\u0142o to szczeg\u00f3lnie wa\u017cne na pok\u0142adach statk\u00f3w oraz w drewnianej zabudowie spichlerzy, gdzie po\u017car grozi\u0142 prawdziw\u0105 katastrof\u0105.
\nLatarnia odkryta w Gda\u0144sku ma kszta\u0142t cylindryczny. Jej wysoko\u015b\u0107 ca\u0142kowita wynosi 21,3 cm, \u015brednica drewnianego dna: 7,9 cm. Obudowa wykonana jest z blachy miedzianej, z wywini\u0119tym kominem na g\u00f3rze. Powierzchni\u0119 pokryto dekorowan\u0105 sk\u00f3r\u0105. Elementami zdobienia s\u0105 mosi\u0119\u017cne okucia, uk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 w pionowe i poziome pasy, z maswerkowymi wyci\u0119ciami w g\u00f3rnej partii. Niestety nie zachowa\u0142y si\u0119 otwierane drzwiczki, ale widoczne s\u0105 otwory po ich mocowaniu.
\nW tylnej cz\u0119\u015bci zabytku wida\u0107 dziury sugeruj\u0105ce zamocowanie pionowego uchwytu. Dno wype\u0142nione jest grubym plastrem drewna ze \u015bladami po gwo\u017adziach. Prawdopodobnie by\u0142a tam zamontowana oprawka \u015bwiecy. Ci\u0119\u017cka podstawa zapewnia\u0142a stabilno\u015b\u0107. Wierzcho\u0142ek latarni przykryty by\u0142 zapewne perforowan\u0105 (wycinan\u0105) blaszk\u0105, by\u0107 mo\u017ce z uchwytem (k\u00f3\u0142kiem) do zawieszenia. Latarnia ma delikatne dekoracje na powierzchni: ryte linie w dolnej partii oraz wyt\u0142aczane punkty w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci, nad maswerkowymi wycinakami.
\nPodobna latarnia znajduje si\u0119 w zbiorach Rijksmuseum. Cho\u0107 cz\u0119sto spotykane w ikonografii z epoki, takie przedmioty odkrywa si\u0119 bardzo rzadko w trakcie bada\u0144 wykopaliskowych.<\/p>\n

Kurator wystawy i autor tekstu:\u00a0Beata Ceynowa<\/em><\/strong><\/span>
\nZdj\u0119cia zabytku:\u00a0Zofia Grunt<\/em>
\nOpracowanie graficzne:\u00a0Lidia Nadolska<\/em>
\nRedakcja:\u00a0Marcin Fedoruk<\/em><\/p>\n

Zabytek Miesi\u0105ca jest wystawiony w Domu Przyrodnik\u00f3w<\/strong> przy ul. Mariackiej 25\/26 w Gda\u0144sku.
\nZapraszamy do zwiedzania!<\/p>\n

\u2022 mapa:\u00a0https:\/\/archeologia.you2.pl\/archeologia_oddzialy\/dom-przyrodnikow\/<\/a>
\n\u2022 godziny otwarcia:\u00a0https:\/\/archeologia.you2.pl\/godziny-otwarcia\/<\/a><\/p>\n

 <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Latarnia z ulicy Toru\u0144skiej W 2011 roku, podczas bada\u0144 archeologicznych przy ul. Toru\u0144skiej w Gda\u0144sku, odkryto niezwyk\u0142y przedmiot. Zdeformowany i niekompletny, intrygowa\u0142 form\u0105 i r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105 materia\u0142\u00f3w, z jakich go wykonano. Dopiero po zako\u0144czeniu prac konserwatorskich okaza\u0142o si\u0119, \u017ce tajemniczy przedmiot to \u015bredniowieczna latarnia. Przeno\u015bne \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwiat\u0142a wyposa\u017cano zazwyczaj w os\u0142on\u0119 chroni\u0105c\u0105 p\u0142omie\u0144 \u015bwiecy lub knota […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":2563,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[115],"tags":[],"class_list":["post-2566","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zabytek-miesiaca-archiwum-2020"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2566","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2566"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2566\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2563"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2566"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2566"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2566"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}