{"id":32601,"date":"2026-03-30T09:00:33","date_gmt":"2026-03-30T07:00:33","guid":{"rendered":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/?p=32601"},"modified":"2026-04-30T08:25:24","modified_gmt":"2026-04-30T06:25:24","slug":"skora-z-francuskiej-lilii-2026-04","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/zabytek-miesiaca\/zabytek-miesiaca-archiwum-2026\/skora-z-francuskiej-lilii-2026-04\/","title":{"rendered":"Sk\u00f3ra z “Francuskiej Lilii”. Zabytek Miesi\u0105ca MAG – kwiecie\u0144 2026"},"content":{"rendered":"
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Prezentowany fragment sk\u00f3ry to nie lada gratka dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w dawnego rzemios\u0142a. Badania archeologiczne prowadzone w latach 1993\u20131994 na gda\u0144skiej Wyspie Spichrz\u00f3w pozwoli\u0142y wydoby\u0107 na \u015bwiat\u0142o dzienne unikalny element: ozdobne obicie wieka drewnianej skrzyni. Przedmiot ten, znaleziony na terenie spichlerza \u201eFrancuska Lilia\u201d (ul. St\u0105giewna 16), stanowi cenny przyk\u0142ad kunsztu rzemie\u015blniczego.<\/h2>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

P\u0142at sk\u00f3ry o wymiarach 25,5 x 16,5 cm pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 ochronn\u0105, ale te\u017c reprezentacyjn\u0105. By\u0142 luksusowym wyko\u0144czeniem g\u00f3rnej p\u0142aszczyzny skrzyni do przechowywania pieni\u0119dzy lub innych kosztowno\u015bci.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Powierzchnia sk\u00f3ry jest wyra\u017anie podzielona na trzy poziome pasy, oddzielone od siebie ozdobnymi bordiurami. Ka\u017cdy z pas\u00f3w jest uj\u0119ty w ramy sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 z cienkich linii oraz rz\u0119d\u00f3w drobnych kropek, co porz\u0105dkuje ca\u0142\u0105 kompozycj\u0119. W g\u00f3rnym i dolnym pasie znajduj\u0105 si\u0119 napisy wykonane minusku\u0142\u0105 gotyck\u0105 (tekstur\u0105). Litery maj\u0105 wyra\u017ane, ostre pionowe kraw\u0119dzie, charakterystyczne dla epoki. Inskrypcja g\u0142osi: argens me faut<\/em>; w j\u0119zyku starofrancuskim znaczy to: \u201esrebra mi trzeba\u201d<\/strong>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Zabytek ze zbior\u00f3w Muzeum Archeologicznego w Gda\u0144sku, fot. Zofia Grunt<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Zabytek ze zbior\u00f3w Muzeum Archeologicznego w Gda\u0144sku, fot. Zofia Grunt<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

W \u015brodkowym pasie dekoracyjnym znajduje si\u0119 wi\u0107 ro\u015blinna o delikatnej linii. Zosta\u0142a ona wystylizowana na srebrze\u0144 (Argyranthemum<\/em>). Jest to bezpo\u015brednie nawi\u0105zanie do tre\u015bci napisu (\u0142ac. argentum<\/em> \u2013 srebro).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Przestrze\u0144 wok\u00f3\u0142 liter i ro\u015blin zosta\u0142a wype\u0142niona g\u0119stym punktowaniem (puncowaniem). Ta pracoch\u0142onna technika nadaje sk\u00f3rze g\u0142\u0119bi, wypuk\u0142e motywy s\u0105 lepiej widoczne. Dba\u0142o\u015b\u0107 o detale sugeruje, \u017ce przedmiot wyszed\u0142 z wysokiej klasy warsztatu introligatorskiego lub kaletniczego, prawdopodobnie z terenu Flandrii lub p\u00f3\u0142nocnej Francji.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

W centralnej cz\u0119\u015bci pasa ornamentu ro\u015blinnego wida\u0107 dwa symetrycznie rozmieszczone otwory. S\u0142u\u017cy\u0142y one do zamontowania metalowego uchwytu (antaby), kt\u00f3ry przechodzi\u0142 przez sk\u00f3r\u0119 bezpo\u015brednio do drewnianego szkieletu wieka. Na obrze\u017cach zachowa\u0142y si\u0119 punkty po drobnych gwo\u017adziach, przytwierdzaj\u0105cych sk\u00f3r\u0119 do drewna. Charakterystyczne przetarcia na brzegach mog\u0105 by\u0107 \u015bladami po metalowych k\u0105townikach, kt\u00f3re chroni\u0142y naro\u017cniki i dociska\u0142y p\u0142at sk\u00f3ry, zapobiegaj\u0105c jego zadzieraniu.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\u015aredniowieczny rzemie\u015blnik przy pracy, ilustracja ze zbior\u00f3w Stadtbibliothek N\u00fcrnberg<\/i><\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Skrzynia ze zbior\u00f3w Staatliche Museen zu Berlin, Kunstgewerbemuseum - Saturia Linke<\/i>, CC BY-SA 4.0<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Skrzynia ze zbior\u00f3w The Cleveland Museum of Art<\/i><\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Ten zabytek jest wybitnym przyk\u0142adem rzemios\u0142a artystycznego z okresu p\u00f3\u017anego \u015bredniowiecza (schy\u0142ek XV i pocz\u0105tek XVI wieku). Po\u0142\u0105czenie francuskiej inskrypcji z lokalizacj\u0105 spichlerza \u201eFrancuska Lilia\u201d pozwala snu\u0107 domys\u0142y, \u017ce skrzynia nale\u017ca\u0142a do zamo\u017cnego kupca. By\u0107 mo\u017ce ten\u017ce kupiec u\u017cywa\u0142 przedmiot\u00f3w z francuskimi inskrypcjami, aby zaznaczy\u0107 swoje pochodzenie i stworzy\u0107 elitarny wizerunek. Has\u0142o m\u00f3wi\u0105ce o \u201ebraku srebra\u201d to \u017cart popularny w tamtej epoce \u2013 zdystansowanie si\u0119 od kupiectwa i przypomnienie o ulotno\u015bci ziemskich bogactw.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Opracowanie merytoryczne i tekst: Beata Ceynowa<\/em><\/strong>
<\/em>Redakcja j\u0119zykowa i sk\u0142ad: Marcin Fedoruk<\/em>
Zdj\u0119cia zabytku: Zofia Grunt
<\/em>Projekt plakatu: Lidia Nadolska<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prezentowany fragment sk\u00f3ry to nie lada gratka dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w dawnego rzemios\u0142a. Badania archeologiczne prowadzone w latach 1993\u20131994 na gda\u0144skiej Wyspie Spichrz\u00f3w pozwoli\u0142y wydoby\u0107 na \u015bwiat\u0142o dzienne unikalny element: ozdobne obicie wieka drewnianej skrzyni. Przedmiot ten, znaleziony na terenie spichlerza \u201eFrancuska Lilia\u201d (ul. St\u0105giewna 16), stanowi cenny przyk\u0142ad kunsztu rzemie\u015blniczego. P\u0142at sk\u00f3ry o wymiarach 25,5 x […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":32743,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[133],"tags":[],"class_list":["post-32601","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zabytek-miesiaca-archiwum-2026"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32601","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32601"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32601\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32744,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32601\/revisions\/32744"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32743"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32601"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32601"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32601"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}