{"id":4356,"date":"2020-12-01T15:31:26","date_gmt":"2020-12-01T14:31:26","guid":{"rendered":"https:\/\/archeologia.t33.pl\/?p=4356"},"modified":"2023-01-16T11:19:31","modified_gmt":"2023-01-16T10:19:31","slug":"grudzien-2020","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/zabytek-miesiaca\/zabytek-miesiaca-archiwum-2020\/grudzien-2020\/","title":{"rendered":"GRUDZIE\u0143 2020"},"content":{"rendered":"

Zabytek Miesi\u0105ca – grudzie\u0144 2020<\/a><\/p>\n

Garnek typu\u00a0Kugeltopf
\n<\/em><\/strong>W poszukiwaniu lubeckich mieszka\u0144c\u00f3w XIII-wiecznego Gda\u0144ska.\"Garnek
\nMimo post\u0119pu bada\u0144 historycznych wiele w\u0105tk\u00f3w z historii wczesno\u015bredniowiecznego
\nGda\u0144ska pozostaje nadal niewyja\u015bnionych.
\nDo takich zagadnie\u0144 nale\u017cy kwestia najstarszej lokalizacji miasta na prawie lubeckim.
\nZ dokument\u00f3w historycznych wiadomo o istniej\u0105cej w Gda\u0144sku ju\u017c w 1225 roku gminie niemieckiej, kt\u00f3ra za panowania ksi\u0119cia gda\u0144skiego \u015awi\u0119tope\u0142ka, oko\u0142o lat 1257\u20131263, zosta\u0142a przekszta\u0142cona w miasto na prawie lubeckim. Nierozwi\u0105zany pozostaje jednak problem lokalizacji miasta lubeczan. Wed\u0142ug cz\u0119\u015bci badaczy mia\u0142o ono funkcjonowa\u0107 w miejscu p\u00f3\u017aniejszego G\u0142\u00f3wnego Miasta, wed\u0142ug innych \u2013 w rejonie ko\u015bcio\u0142a pw. \u015bw. Katarzyny na Starym Mie\u015bcie. By\u0107 mo\u017ce pomocnym w wyja\u015bnieniu tej kwestii b\u0119dzie znalezisko bardzo nietypowego naczynia ceramicznego, dokonane przypadkowo w 1956 r. w pobli\u017cu skrzy\u017cowania Targu Drzewnego i ul. Kowalskiej w Gda\u0144sku.
\nW trakcie powojennej odbudowy miasta natrafiono pod ceglan\u0105 posadk\u0105 (bli\u017cej nieokre\u015blon\u0105) na du\u017cy, kulistodenny garnek, zabezpieczony kamiennymi \u015bciankami piwniczki. Mia\u0142 czworobocznie profilowany brzeg z wr\u0119bem pod pokryw\u0119 o \u015brednicy 23 cm. Wysoko\u015b\u0107 naczynia i maksymalna \u015brednica kulistego brzu\u015bca oscylowa\u0142y ok. 29 cm. Garnek ten wykonano r\u0119cznie, przy nieznacznym wykorzystaniu ko\u0142a garncarskiego, z gliny z domieszk\u0105 t\u0142ucznia kamiennego i wypalono na kolor szary w atmosferze redukcyjnej.
\nTechnologia wykonania, sk\u0105pa dekoracja \u2013 ograniczona do kilku plastycznych bruzd dookolnych w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci brzu\u015bca \u2013 a przede wszystkim kulisto\u015b\u0107 bez wyra\u017anie wyodr\u0119bnionego dna pozwalaj\u0105 rozpozna\u0107 w znalezisku garnek typu\u00a0Kugeltopf<\/em>. Jest to forma prostego naczynia kuchennego powszechnie u\u017cywana w XII\u2013XIII wieku na terenie p\u00f3\u0142nocnych Niemiec a\u017c po Pomorze Zachodnie, wyra\u017anie wyr\u00f3\u017cniaj\u0105ca si\u0119 na tle dominuj\u0105cych we wczesno\u015bredniowiecznym Gda\u0144sku s\u0142owia\u0144skich garnk\u00f3w p\u0142askodennych. Wiele wskazuje na to, \u017ce do Gda\u0144ska takie naczynia mog\u0142y trafi\u0107 wraz z niemieckimi osadnikami \u2013 mieszka\u0144cami miasta na prawie lubeckim. Raczej nie stanowi\u0142y one przedmiot\u00f3w handlu mi\u0119dzynarodowego \u2013 by\u0142y zbyt proste i nie mia\u0142y szczeg\u00f3lnych walor\u00f3w u\u017cytkowych ani artystycznych.
\nWczesno\u015bredniowieczne datowanie znaleziska potwierdzaj\u0105 fragmenty podobnych naczy\u0144 odkrywane w obr\u0119bie XIII-wiecznej s\u0142owia\u0144skiej osady rzemie\u015blniczej (st. 2), zlokalizowanej na zach\u00f3d od grodu gda\u0144skiego, na terenie p\u00f3\u017aniejszego Starego Miasta. Odkrycie garnka w pobli\u017cu Targu Drzewnego mo\u017ce zatem potwierdza\u0107 \u201estaromiejsk\u0105\u201d koncepcj\u0119 lokalizacji gda\u0144skiego miasta na prawie lubeckim.
\nPrezentowane naczynie to jedyny w ca\u0142o\u015bci zachowany egzemplarz garnka typu\u00a0Kugeltopf<\/em>\u00a0z terenu Gda\u0144ska. Zabytek zosta\u0142 zarejestrowany w inwentarzu muzeali\u00f3w Muzeum Archeologicznego w Gda\u0144sku pod nr. 1956:0090\/265.<\/p>\n

Kurator wystawy i autor tekstu:\u00a0Bogdan Ko\u015bci\u0144ski<\/strong><\/em><\/span>
\nZdj\u0119cie zabytku:\u00a0Zofia Grunt<\/em>
\nOpracowanie graficzne:\u00a0Lidia Nadolska<\/em>
\nRedakcja:\u00a0Marcin Fedoruk<\/em><\/p>\n

Zabytek Miesi\u0105ca jest wystawiony w\u00a0Domu Przyrodnik\u00f3w<\/strong>\u00a0przy ul. Mariackiej 25\/26 w Gda\u0144sku.<\/p>\n

\u2022 mapa:\u00a0https:\/\/archeologia.you2.pl\/archeologia_oddzialy\/dom-przyrodnikow\/<\/a>
\n\u2022 godziny otwarcia:\u00a0https:\/\/archeologia.you2.pl\/godziny-otwarcia\/<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zabytek Miesi\u0105ca – grudzie\u0144 2020 Garnek typu\u00a0Kugeltopf W poszukiwaniu lubeckich mieszka\u0144c\u00f3w XIII-wiecznego Gda\u0144ska. Mimo post\u0119pu bada\u0144 historycznych wiele w\u0105tk\u00f3w z historii wczesno\u015bredniowiecznego Gda\u0144ska pozostaje nadal niewyja\u015bnionych. Do takich zagadnie\u0144 nale\u017cy kwestia najstarszej lokalizacji miasta na prawie lubeckim. Z dokument\u00f3w historycznych wiadomo o istniej\u0105cej w Gda\u0144sku ju\u017c w 1225 roku gminie niemieckiej, kt\u00f3ra za panowania ksi\u0119cia […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":5082,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[115],"tags":[],"class_list":["post-4356","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zabytek-miesiaca-archiwum-2020"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4356","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4356"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4356\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5082"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4356"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4356"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4356"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}