![\"\"](\"images\/zabytek_miesiaca\/zabytek_miesiaca_lipiec_2015.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
<\/p>\n W trakcie bada\u0144 wykopaliskowych prowadzonych w roku 2009 na wczesno\u015bredniowiecznej osadzie przygrodowej w Gda\u0144sku, dokonano niezwykle interesuj\u0105cego odkrycia. W wykopie zlokalizowanym przy ul. Tartacznej, na g\u0142\u0119boko\u015bci ok. 3 m, w\u015br\u00f3d pozosta\u0142o\u015bci drewnianych budynk\u00f3w nale\u017c\u0105cych do datowanej na XIII wiek osady, odkryto zachowane w wi\u0119kszej ca\u0142o\u015bci gliniane naczynie o rzadko spotykanej w okresie wczesnego \u015bredniowiecza formie kielicha \u2013 pucharka na n\u00f3\u017cce. Prezentacja w sobot\u0119 19 grudnia 2015, godz. 12.00<\/strong> Wst\u0119p wolny<\/strong><\/p>\n \n Kurator wystawy: Bogdan Ko\u015bci\u0144ski<\/strong> \u015awi\u0119ty Graal z Gda\u0144ska? Niecodzienne znalezisko glinianego pucharka w XIII wiecznej osadzie przygrodowej w Gda\u0144sku.<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":492,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[55],"tags":[],"class_list":["post-493","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zabytek-miesiaca-archiwum-2015"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/493","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=493"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/493\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/492"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=493"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=493"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=493"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"zabytek](\"https:\/\/archeologia.you2.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/zabytek_miesiaca_grudzien_2015_600.jpg\")
\u015awi\u0119ty Graal z Gda\u0144ska? Niecodzienne znalezisko glinianego pucharka w XIII wiecznej osadzie przygrodowej w Gda\u0144sku.<\/strong><\/p>\n
\nWykonano go z gliny z domieszk\u0105 piasku i ziaren grubszego \u017cwiru, metod\u0105 r\u0119cznego lepienia i ca\u0142kowitego, silnie formuj\u0105cego obtaczania na kole garncarskim. Wypa\u0142 w piecu garncarskim z dost\u0119pem powietrza nada\u0142 naczyniu barw\u0119 be\u017cowo-ceglast\u0105. Puchar sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z p\u0142ytkiej na 3 cm, miskowatej czaszy o \u015bci\u0119tym do wewn\u0105trz, nie wyodr\u0119bnionym brzegu o \u015brednicy 13 cm. Czasz\u0119 osadzono na pe\u0142nej n\u00f3\u017cce rozszerzaj\u0105cej si\u0119 sto\u017ckowato ku do\u0142owi. Dno stopki posiadaj\u0105cej \u015brednic\u0119 8 cm jest do\u015b\u0107 silnie wkl\u0119s\u0142e, a dodatkowo posiada centralne, sto\u017ckowate wg\u0142\u0119bienie o g\u0142\u0119boko\u015bci 20 mm. Pucharek nie nale\u017ca\u0142 do wysokich \u2013 ca\u0142kowita wysoko\u015b\u0107 kielicha wynosi\u0142a 7,7 cm.
\nPuchar pokryto prost\u0105 dekoracj\u0105 dookolnych \u017c\u0142obk\u00f3w wykonanych rylcem na powierzchni czaszy.
\nOdkryty pucharek stanowi odosobnione znalezisko w\u015br\u00f3d tysi\u0119cy fragment\u00f3w innych odkrytych w Gda\u0144sku naczy\u0144 \u2013 nale\u017cy niew\u0105tpliwie do najlepiej zachowanych form tego typu na Pomorzu, a mo\u017ce i w Polsce. Pucharki na n\u00f3\u017ckach jako takie, stanowi\u0105 rzadk\u0105 form\u0119 wyrob\u00f3w ceramicznych wchodz\u0105cych na wyposa\u017cenie wczesno\u015bredniowiecznych gospodarstw domowych. W opinii badaczy puchary ceramiczne stanowi\u0105ce ekwiwalent p\u00f3\u017aniejszych kielich\u00f3w metalowych lub szklanych, s\u0142u\u017cy\u0142y najpewniej do spo\u017cywania napoj\u00f3w, w tym miod\u00f3w i win. Cho\u0107 pod wzgl\u0119dem jako\u015bci wyrobu i dekoracji nie odbiega\u0142 od wsp\u00f3\u0142czesnych i powszechnie spotykanych glinianych garnk\u00f3w, z uwagi na niecodzienne przeznaczenie stanowi\u0142 z pewno\u015bci\u0105 element zastawy sto\u0142owej cz\u0142onka elity grodu gda\u0144skiego, cz\u0142onka za\u0142ogi rycerskiej lub zamo\u017cnego kupca. Cho\u0107 prowokacyjnie zestawiony ze \u015awi\u0119tym Graalem, puchar nie stanowi\u0142 raczej naczynia o charakterze liturgicznym, kt\u00f3re ju\u017c w okresie wczesnego \u015bredniowiecza wykonywano z metali, w tym r\u00f3wnie\u017c szlachetnych.
\nWczesno\u015bredniowieczne gliniane puchary na n\u00f3\u017ckach s\u0105 jednak w pewnej mierze otoczone aur\u0105 tajemniczo\u015bci. Do dzi\u015b w spos\u00f3b pewny nie znamy ich pochodzenia. Naczynia tego typu cho\u0107 pojedynczo znane z Wielkopolski, \u015al\u0105ska, i Meklemburgii, stosunkowo najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 na Pomorzu a zw\u0142aszcza na prawym brzegu Dolnej Wis\u0142y \u2013 w strefie pogranicza s\u0142owia\u0144sko-pruskiego. Wraz z innymi znaleziskami pochodzenia pruskiego odkrytymi w trakcie bada\u0144 grodu gda\u0144skiego \u2013 takimi jak zapinki podkowiaste, zawieszki czy okucia pochwy miecza, tak\u017ce znalezisko glinianego pucharka mo\u017ce wskazywa\u0107 na tradycj\u0119 wzajemnych kontakt\u00f3w i przenikanie mi\u0119dzykulturowe s\u0105siaduj\u0105cych ze sob\u0105 chrze\u015bcija\u0144skich mieszka\u0144c\u00f3w Gda\u0144ska i nadal w XIII wieku poga\u0144skich Prus\u00f3w.<\/p>\n
\nArchaeological Museum in Gda\u0144sk<\/strong>
\nul. Mariacka 25\/26<\/strong><\/p>\n
\nTekst: Bogdan Ko\u015bci\u0144ski<\/strong>
\nstrong>Projekt i opracowanie graficzne: Beata M\u00fcller
\n
\n<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"