{"id":790,"date":"2016-08-05T06:06:08","date_gmt":"2016-08-05T04:06:08","guid":{"rendered":"https:\/\/archeologia.t33.pl\/2016\/08\/05\/sierpien-2016\/"},"modified":"2023-01-16T11:19:11","modified_gmt":"2023-01-16T10:19:11","slug":"sierpien-2016","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/zabytek-miesiaca\/zabytek-miesiaca-archiwum-2016\/sierpien-2016\/","title":{"rendered":"SIERPIE\u0143 2016"},"content":{"rendered":"

\"zabytekCeremonialne naczynie ceramiczne z Peru<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

Czarne, wy\u015bwiecane naczynia ceramiczne, cz\u0119sto o zoomorficznych kszta\u0142tach, s\u0105 sztandarowym wytworem kultury Chim\u00fa, kt\u00f3ra rozwija\u0142a si\u0119 w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci dzisiejszego Peru, w w\u0105skim pasie pustyni le\u017c\u0105cym pomi\u0119dzy wybrze\u017cem Oceanu Spokojnego a zachodnim stokiem And\u00f3w, od Tumbez a\u017c do Limy. Stolic\u0105 pa\u0144stwa Chim\u00fa by\u0142o Chan Chan le\u017c\u0105ce w pobli\u017cu dzisiejszego Trujillo, najwi\u0119kszego miasta Ameryki prekolumbijskiej z monumentalnymi budowlami z ceg\u0142y suszonej (adobe). Pa\u0144stwo Chim\u00fa rozwija\u0142o si\u0119 w okresie od X do XV w. na gruzach i pod wp\u0142ywem wcze\u015bniejszej kultury Moche (II-IX w. n.e.). Niezale\u017cno\u015b\u0107 zachowa\u0142o do 1470 r., czyli do podboju dokonanego przez Ink\u00f3w. System wierze\u0144 zar\u00f3wno w kulturze Moche jak i Chim\u00fa oparty by\u0142 na oddawaniu czci ksi\u0119\u017cycowi i, w mniejszym stopniu, s\u0142o\u0144cu.<\/p>\n

Podstaw\u0105 gospodarki pa\u0144stwa Chim\u00fa by\u0142o rolnictwo rozwijaj\u0105ce si\u0119 dzi\u0119ki stworzeniu skomplikowanego systemu kana\u0142\u00f3w irygacyjnych i rybo\u0142\u00f3wstwo. Znacz\u0105cy procent ludno\u015bci pa\u0144stwa stanowili rzemie\u015blnicy. Na wysokim poziomie sta\u0142a obr\u00f3bka metali – miedzi, srebra, z\u0142ota i ich stop\u00f3w – br\u0105zu i tumbagi, czyli stopu z\u0142ota i miedzi. Dobrze rozwini\u0119ta by\u0142a produkcja tkanin, kt\u00f3re wytwarzano z bawe\u0142ny i we\u0142ny pozyskiwanej g\u0142\u00f3wnie z lam i zwierz\u0105t z rodziny wielb\u0142\u0105dowatych, alpaki i wakunii.<\/p>\n

Znakomity poziom rozwoju w pa\u0144stwie Chim\u00fa osi\u0105gn\u0119\u0142o garncarstwo. Naczynia, zar\u00f3wno te przeznaczone do u\u017cytku domowego, jak i ceremonialne, stosowane do odprawiania obrz\u0119d\u00f3w pogrzebowych, produkowano masowo dzi\u0119ki zastosowaniu form do ich odciskania. Formy umo\u017cliwia\u0142y nadawanie naczyniom wyszukanych, najcz\u0119\u015bciej antropomorficznych i zoomorficznych kszta\u0142t\u00f3w. Znakomit\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 produkcji garncarskiej stanowi\u0142y czarne, wy\u015bwiecane pojemniki na p\u0142yny – butle i dzbany. Efekt po\u0142yskuj\u0105cej, czarnej powierzchni uzyskiwano dzi\u0119ki wypalaniu ceramiki w wysokiej temperaturze w zamkni\u0119tych piecach, kt\u00f3re odcina\u0142y dost\u0119p powietrza.<\/p>\n

Prezentowane naczynie pochodzi z kolekcji Emila Treptowa, kolekcjonera sztuki india\u0144skiej i prekolumbijskiej. Treptow, urodzony w Gda\u0144sku in\u017cynier g\u00f3rnik, a tak\u017ce naukowiec, w latach 1878-1884 pracowa\u0142 w Peru na stanowisku kierownika kopalni i huty srebra. Znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 prekolumbijskich zbior\u00f3w Treptow przekaza\u0142 Westpreussische Provincial Museum w Gda\u0144sku \u2013 muzeum przyrodniczemu i archeologicznemu z siedzib\u0105 w Bramie Zielonej, dzia\u0142aj\u0105cemu w latach 1880-1945. Po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej cz\u0119\u015b\u0107 archeologicznej kolekcji trafi\u0142a do Oddzia\u0142u Etnografii Muzeum Narodowego w Gda\u0144sku, a kilka zabytk\u00f3w znalaz\u0142o si\u0119 w naszym Muzeum Archeologicznym.<\/p>\n

Zabytek prezentowany jest w holu Muzeum przy ul. Mariackiej 25\/26.
Kurator wystawy: El\u017cbieta Ko\u0142osowska
Foto: Joanna Szmit<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ceremonialne naczynie ceramiczne z Peru<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":789,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[56],"tags":[],"class_list":["post-790","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zabytek-miesiaca-archiwum-2016"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/790","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=790"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/790\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/789"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=790"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=790"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=790"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}