{"id":8914,"date":"2021-11-02T08:01:42","date_gmt":"2021-11-02T07:01:42","guid":{"rendered":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/?p=8914"},"modified":"2023-01-16T11:19:33","modified_gmt":"2023-01-16T10:19:33","slug":"zawieszka-bursztynowa-z-epoki-kamienia-z-osady-w-rzucewie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/zabytek-miesiaca\/zabytek-miesiaca-archiwum-2021\/zawieszka-bursztynowa-z-epoki-kamienia-z-osady-w-rzucewie\/","title":{"rendered":"Zawieszka bursztynowa z epoki kamienia z osady w Rzucewie. Zabytek Miesi\u0105ca MAG – listopad 2021"},"content":{"rendered":"
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"Zawieszka\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Osada z epoki kamienia w Rzucewie zosta\u0142a odkryta w 1894 roku. W okresie mi\u0119dzywojennym profesor J\u00f3zef Kostrzewski przeprowadzi\u0142 tam badania wykopaliskowe, w efekcie kt\u00f3rych wyr\u00f3\u017cni\u0142 \u201ekultur\u0119 rzucewsk\u0105\u201d.<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Kultury archeologiczne charakteryzuj\u0105 zesp\u00f3\u0142 \u017ar\u00f3de\u0142 stale wsp\u00f3\u0142wyst\u0119puj\u0105cych, typowych dla okre\u015blonego regionu i czasu. Kultura rzucewska okre\u015bla rozw\u00f3j kulturowy i gospodarczy plemion rybacko-\u0142owieckich zamieszkuj\u0105cych tereny nad Zatok\u0105 Puck\u0105 i Gda\u0144sk\u0105, Zalewem Wi\u015blanym i Kuro\u0144skim w epoce kamienia (2500\u20131700 lat p.n.e.).<\/p>

Zabytkami charakterystycznymi dla tego okresu s\u0105 ozdoby z bursztynu, mi\u0119dzy innymi: paciorki, kr\u0105\u017cki i tarczki, schematyczne figurki ludzi i amulety w kszta\u0142tach zwierz\u0105t. Wa\u017cnymi odkryciami archeologicznymi s\u0105 te\u017c zawieszki znajdowane w chatach s\u0142upowych. Jedna z takich zawieszek zosta\u0142a znaleziona w 1995 r. podczas bada\u0144 wykopaliskowych na terenie osady w Rzucewie.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Zawieszk\u0119 wykonano z naturalnie p\u0142askiego kawa\u0142ka bursztynu. D\u0142ugo\u015b\u0107 przedmiotu wynosi 5,5 cm, szeroko\u015b\u0107 \u2013 2,3 cm, grubo\u015b\u0107 \u2013 0,8 cm, waga \u2013 6,8 g. Zawieszka ma kszta\u0142t trapezu. Na d\u0142u\u017cszych bokach wida\u0107 charakterystyczne faliste opracowanie kraw\u0119dzi. Przy jednej z kr\u00f3tszych kraw\u0119dzi znajduje si\u0119 otw\u00f3r.<\/p>

Do obr\u00f3bki bursztynu w tym okresie u\u017cywano drobnych narz\u0119dzi wykonanych z krzemienia. Otwory wiercono krzemiennym wiert\u0142em. Powierzchnie zawieszek by\u0142y starannie polerowane, u\u017cywano do tego kawa\u0142ka sk\u00f3ry lub niekiedy skrzypu polnego.<\/p>

Ozdoby bursztynowe znajdowane w warstwach piasku pokrywa kilkumilimetrowa kora (na prezentowanym okazie by\u0142a ona dwumilimetrowa). Zawieszka z Rzucewa zachowana jest prawie w ca\u0142o\u015bci, jedyne uszkodzenie powsta\u0142o prawdopodobnie przy przewiercaniu otworu albo podczas u\u017cytkowania zawieszki jako elementu kolii (korali).<\/p>

Trapezoidalne zawieszki by\u0142y najbardziej popularnymi formami wyst\u0119puj\u0105cymi w o\u015brodkach produkcyjnych zlokalizowanych na terenach nadbrze\u017cnych dzisiejszej Litwy i \u0141otwy. Zawieszki o falistych kraw\u0119dziach bocznych stanowi\u0105 odr\u0119bn\u0105 grup\u0119 znalezisk, rozpoznan\u0105 w osadach w Rzucewie i Daktari\u0161k\u0117 (Litwa). Po raz pierwszy zawieszki tego typu pojawi\u0142y si\u0119 we wschodnio\u0142otewskich warsztatach produkcyjnych, sk\u0105d zacz\u0119\u0142y si\u0119 rozprzestrzenia\u0107 na obszary Litwy i na tereny po\u0142o\u017cone nad obecn\u0105 Zatok\u0105 Gda\u0144sk\u0105. Bior\u0105c pod uwag\u0119 wybrane zabytki bursztynowe, takie jak trapezoidalne zawieszki o falistych kraw\u0119dziach oraz bursztynowe dyski, mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce znacznie oddalone od siebie osady kultury rzucewskiej utrzymywa\u0142y kontakty.<\/p>

O sposobach noszenia ozd\u00f3b bursztynowych dowiadujemy si\u0119 z rzadko odkrywanych grob\u00f3w. Pojedyncze paciorki czy zawieszki stanowi\u0142y elementy kolii lub korali z\u0142o\u017conych z dw\u00f3ch, ewentualnie trzech sznur\u00f3w. Zawieszki wyst\u0119puj\u0105 zar\u00f3wno w grobach kobiecych, jak i m\u0119skich, rzadziej w grobach dzieci\u0119cych.<\/p>

\u00a0<\/p>

Tekst: Danuta Kr\u00f3l<\/strong><\/em>, Olgierd Felczak<\/strong><\/em>
Redakcja: Marcin Fedoruk<\/em>
Zdj\u0119cie zabytku: Zofia Grunt<\/em>
Opracowanie graficzne: Lidia Nadolska<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"Czarno\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Rekonstrukcja wg Ryszarda F. Mazurowskiego, 1983 r.<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Osada z epoki kamienia w Rzucewie zosta\u0142a odkryta w 1894 roku. W okresie mi\u0119dzywojennym profesor J\u00f3zef Kostrzewski przeprowadzi\u0142 tam badania wykopaliskowe, w efekcie kt\u00f3rych wyr\u00f3\u017cni\u0142 \u201ekultur\u0119 rzucewsk\u0105\u201d. Kultury archeologiczne charakteryzuj\u0105 zesp\u00f3\u0142 \u017ar\u00f3de\u0142 stale wsp\u00f3\u0142wyst\u0119puj\u0105cych, typowych dla okre\u015blonego regionu i czasu. Kultura rzucewska okre\u015bla rozw\u00f3j kulturowy i gospodarczy plemion rybacko-\u0142owieckich zamieszkuj\u0105cych tereny nad Zatok\u0105 Puck\u0105 i […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":8915,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[108],"tags":[],"class_list":["post-8914","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zabytek-miesiaca-archiwum-2021"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8914","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8914"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8914\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8915"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8914"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8914"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologia.you2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8914"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}